แบทแมน

ยามค่ำคืนของเมืองก็อตแธมไม่เคยเงียบจริง เสียงไซเรนตำรวจดังสลับกับเสียงฝนปรอยที่ชะล้างคราบควันจากโรงงานลงสู่ท้องถนนที่เปียกมัน ตึกระฟ้าทรงโกธิกเสียดยอดแหลมขึ้นไปจรดเมฆดำ ใต้แสงไฟนีออนสลัว ๆ ตรอกซอกซอยทุกตรอกเต็มไปด้วยเงาของคนที่ไม่กล้าเดินคนเดียวหลังเที่ยงคืน นี่คืออเมริกาในช่วงปลายยุคแปดศูนย์ที่ความรุ่งเรืองทางวัตถุเดินคู่ไปกับความผุพังทางศีลธรรม นักการเมืองบนศาลาว่าการพูดเรื่องความสงบเรียบร้อย แต่ทุกคนในเมืองรู้ดีว่าผู้ที่คุมเกมที่แท้จริงคือนักเลงเจ้าพ่อที่จ่ายเงินให้ทุกฝ่าย และท่ามกลางข่าวลือหนาหูว่ามีเงาดำคล้ายค้างคาวโฉบผ่านหลังคาโบสถ์ในยามที่ตำรวจไปไม่ถึง เมืองทั้งเมืองจึงเหมือนสัตว์ใหญ่ที่บาดเจ็บ รอคอยใครสักคนที่จะมาเยียวยาหรือซ้ำเติมให้จมดิ่งกว่าเดิม

ชายที่ยืนอยู่ตรงรอยต่อระหว่างแสงกับเงานั้นคือ บรูซ เวย์น (Bruce Wayne) มหาเศรษฐีหนุ่มผู้เก็บตัวเงียบในคฤหาสน์ตระกูลเวย์น โดยมี อัลเฟรด (Alfred) พ่อบ้านสูงวัยผู้เลี้ยงดูเขามาตั้งแต่เด็กคอยดูแลทั้งบ้านและความลับ เบื้องหน้าสังคมบรูซคือเพลย์บอยเจ้าสำราญที่ยิ้มง่ายและไม่เคยพูดเรื่องจริงจัง แต่เบื้องหลังกำแพงหินของคฤหาสน์ เขาคือ แบทแมน (Batman) ชายในชุดเกราะสีดำที่ออกท่องราตรีเพื่อสะสางแค้นในใจ การมาถึงของ วิกกี้ เวล (Vicki Vale) ช่างภาพข่าวสาวสวยจากหนังสือพิมพ์ใหญ่ พร้อมด้วย อเล็กซานเดอร์ น็อกซ์ (Alexander Knox) นักข่าวสายอาชญากรรมจอมตื๊อผู้หมกมุ่นกับตำนานมนุษย์ค้างคาว ทำให้โลกที่ปิดตายของบรูซเริ่มสั่นคลอน ขณะที่อีกฟากหนึ่งของเมือง ผู้กองเจมส์ กอร์ดอน (Commissioner Gordon) และอัยการหนุ่มไฟแรง ฮาร์วีย์ เดนท์ (Harvey Dent) กำลังพยายามยันแนวรบของกฎหมายไว้ ส่วนในโลกใต้ดิน เจ้าพ่อกริสซอม (Grissom) ยังคงนั่งบัญชาการอยู่บนเก้าอี้สูง โดยมีมือขวาสุดเหี้ยมอย่าง แจ็ก เนเปียร์ (Jack Napier) คอยทำงานสกปรกให้อย่างไม่ลังเล

ทุกอย่างเริ่มพลิกผันเมื่อความหักหลังในแก๊งมาเฟียผลักให้แจ็ก เนเปียร์ต้องเผชิญหน้ากับทั้งตำรวจและเงาดำลึกลับในโรงงานเคมีร้างกลางดึก อุบัติเหตุในคืนนั้นไม่ได้พรากชีวิตของเขาไป แต่มันทิ้งรอยยิ้มบิดเบี้ยวไว้บนใบหน้าตลอดกาล และให้กำเนิดตัวตนใหม่ในนาม โจ๊กเกอร์ (Joker) อาชญากรที่มองเมืองทั้งเมืองเป็นเวทีตลกร้ายของเขา จากนักฆ่าที่เคยทำงานตามคำสั่ง เขากลายเป็นเจ้าของเกมที่คาดเดาไม่ได้ โปรยยาพิษผ่านสินค้าในชีวิตประจำวัน ส่งสารท้าทายผ่านจอโทรทัศน์ และเปลี่ยนงานเฉลิมฉลองของเมืองให้กลายเป็นกับดักแห่งความตาย ความขัดแย้งที่เคยเป็นเพียงการไล่ล่าระหว่างศาลเตี้ยรัตติกาลกับเหล่ามาเฟีย จึงยกระดับเป็นสงครามประสาทระหว่างคนสองคนที่ต่างสวมหน้ากากคนละแบบ โดยมีวิกกี้ที่เผลอใจให้กับทั้งบรูซ เวย์นผู้อ่อนโยนและแบทแมนผู้ลึกลับ ติดอยู่ตรงกลางโดยไม่รู้ว่าทั้งสองคือคนคนเดียวกัน

สิ่งที่ทำให้หนังเรื่องนี้ยืนยงเหนือกาลเวลา ไม่ใช่แค่ฉากแอ็กชันหรือยานพาหนะสุดเท่ แต่คือการปะทะกันของบาดแผลในวัยเด็กที่หล่อหลอมคนสองคนให้เดินไปคนละทาง บรูซยังคงเห็นภาพคืนที่พ่อแม่ถูกยิงตายในตรอกมืดซ้ำแล้วซ้ำเล่า เขาจึงสร้างเปลือกแข็งหุ้มความกลัวแล้วแปลงมันเป็นสัญลักษณ์ให้เหล่าร้ายหวาดกลัวบ้าง ขณะที่แจ็กผู้เคยถูกสังคมเหยียบย่ำกลับเลือกหัวเราะเยาะความเจ็บปวดแล้วลากทั้งเมืองให้หัวเราะไปกับเขา นี่คือหนังซูเปอร์ฮีโร่ยุคบุกเบิกที่กล้าพาแนวแฟนตาซีอาชญากรรมไปสู่โทนดราม่าทมิฬหม่น เล่าเรื่องคู่ตรงข้ามอย่างแสงกับเงา ระเบียบกับความโกลาหล สติกับความวิปลาส การแสดงของ ไมเคิล คีตัน ในบทชายผู้ต้องแบกสองชีวิตไว้ในร่างเดียว ให้ความนิ่งลึกและเปราะบางในเวลาเดียวกัน ส่วน แจ็ก นิโคลสัน ก็สวมวิญญาณโจ๊กเกอร์ได้อย่างน่าขนลุกปนขบขัน ทั้งยียวน เจ้าเล่ห์ และอันตรายจนไม่อาจละสายตา เคมีระหว่าง Kim Basinger ในบทหญิงสาวผู้ตามหาความจริงกับชายทั้งสองยิ่งขับให้ปมรักสามเส้ากลายเป็นเชื้อไฟของโศกนาฏกรรมเมืองใหญ่

ใครที่อยากสัมผัสจุดเริ่มต้นของภาพจำแบทแมนฉบับดาร์กโกธิก อยากเห็นก็อตแธมในยุคที่ทั้งสกปรก งดงาม และน่าหลงใหลที่สุด รวมถึงการดวลกันของฮีโร่หน้ากากกับวายร้ายรอยยิ้มที่เป็นต้นแบบให้หนังแนวนี้ทั้งทศวรรษ เรื่องนี้คือบทที่ต้องย้อนกลับมาดูให้ได้สักครั้ง เตรียมตัวดำดิ่งสู่ค่ำคืนที่ไม่มีดาวของก็อตแธม แล้วปล่อยให้เสียงหัวเราะของโจ๊กเกอร์กับเสียงกระพือปีกของค้างคาวพาคุณไปจนสุดทาง