โอ้วอทฟัน: คริสต์มาสนี้ แม่ล่ะเพลีย

ไฟบนต้นคริสต์มาสยังกะพริบไม่หยุดตั้งแต่เช้าตรู่ กลิ่นอบเชยกับกลิ่นสนลอยอวลไปทั่วบ้าน กระดาษห่อของขวัญกองพะเนิน เสียงเด็ก ๆ วิ่งขึ้นลงบันได เสียงคนเรียกกันให้รีบขึ้นรถไปให้ทันแพลนของวันหยุด ทุกอย่างดูเหมือนฉากเปิดของหนังคริสต์มาสที่เราคุ้นเคย อบอุ่น สว่าง และวุ่นวายนิด ๆ อย่างน่ารัก แต่กล้องของเรื่องนี้ไม่ได้หยุดอยู่ที่ภาพครอบครัวพร้อมหน้าอย่างที่คิด เพราะในขณะที่ทุกคนกำลังก้าวออกจากประตูบ้านพร้อมเสียงหัวเราะ ประตูอีกบานกลับปิดลงเงียบ ๆ ทิ้งผู้หญิงคนหนึ่งไว้ข้างหลังในบ้านที่จู่ ๆ ก็ว่างเปล่าและเงียบเกินไป นี่คือจุดเริ่มต้นของหนังตลกเทศกาลที่พาเรามองคริสต์มาสจากอีกด้านของโต๊ะอาหาร ด้านของคนที่เตรียมทุกอย่างแต่กลับไม่มีใครหันมามอง

ศูนย์กลางของบ้านหลังนี้คือ แคลร์ (Claire) แม่ผู้เป็นเหมือนศูนย์บัญชาการของทุกเทศกาล รับบทโดย มิเชลล์ ไฟฟ์เฟอร์ ในมาดของผู้หญิงที่ยิ้มเก่ง จัดการเก่ง และจำรายละเอียดของทุกคนได้หมด ตั้งแต่ของขวัญที่ลูกแต่ละคนอยากได้ เมนูที่สามีชอบ ไปจนถึงตารางไปเยี่ยมญาติที่ซ้อนกันจนปวดหัว ข้าง ๆ เธอคือ นิค (Nick) สามีจอมโวยแต่รักครอบครัว รับบทโดย Denis Leary ผู้ชายที่เป็นสีสันของบ้านด้วยมุกตลกหน้าตายและความพ่อบ้านแบบลวก ๆ รอบตัวพวกเขาคือลูก ๆ ที่โตกันหมดแล้วแต่ความวุ่นวายไม่เคยลดลง ทั้ง แชนนิ่ง (Channing) ที่รับบทโดย เฟลิซิตี โจนส์, เทย์เลอร์ (Taylor) ที่รับบทโดย Chloë Grace Moretz, แซมมี่ (Sammy) ที่รับบทโดย Dominic Sessa และ ดั๊ก (Doug) ที่รับบทโดย เจสัน ชวาตซ์แมน รวมถึงหลาน ๆ อย่าง ลูซี่ (Lucy) และ เบน (Ben) ที่เติมเสียงเจี๊ยวจ๊าวให้บ้านไม่เคยเงียบ แรงผลักดันของแคลร์นั้นเรียบง่ายมาก เธอไม่ได้อยากได้คำชมยิ่งใหญ่ เธอแค่อยากเห็นทุกคนมีความทรงจำดี ๆ ร่วมกันในวันคริสต์มาสอีกปีหนึ่ง และยอมเหนื่อยเองเพื่อให้ภาพนั้นเกิดขึ้นจริง

แต่ความตั้งใจที่ทุ่มลงไปทุกปีกลับค่อย ๆ กลายเป็นสิ่งที่ทุกคนมองว่าเป็นเรื่องปกติ จนไม่มีใครสังเกตว่าเธอก็เหนื่อยเป็น และเช้าวันนั้นเองความผิดพลาดแบบไม่น่าให้อภัยก็เกิดขึ้น เมื่อรถทุกคันเคลื่อนออกไปโดยไม่มีเธอ ทิ้งให้แคลร์ยืนอยู่ลำพังในบ้านที่เพิ่งจะอึกทึกเมื่อครู่นี้เอง สำหรับหนังคริสต์มาสครอบครัวทั่วไป นี่อาจเป็นมุกตลกให้คนดูขำแล้วรอให้ครอบครัวขับรถวนกลับมา แต่เรื่องนี้เลือกเดินไปอีกทาง เมื่อแทนที่จะนั่งรอโทรศัพท์หรือนั่งน้อยใจอยู่บนโซฟา แคลร์กลับหยิบโค้ทแล้วก้าวออกจากบ้านไปใช้เวลาของตัวเองแบบไม่มีแผน ไม่มีตาราง ไม่มีใครต้องดูแล การตัดสินใจแบบปุบปับครั้งนี้เปิดประตูสู่การผจญภัยในเมืองช่วงคริสต์มาสที่เธอไม่เคยอนุญาตให้ตัวเองได้ลอง ขณะเดียวกันอีกฟากหนึ่ง ครอบครัวที่เพิ่งรู้ตัวว่าลืมคนสำคัญที่สุดไว้ข้างหลังก็ต้องทุลักทุเลออกตามหาเธอ ท่ามกลางหิมะ การจราจรวันหยุด และความรู้สึกผิดที่เริ่มก่อตัวขึ้นเรื่อย ๆ เดิมพันของเรื่องจึงไม่ใช่แค่จะหากันเจอหรือไม่ แต่คือถ้าได้กลับมาเจอกันอีกครั้ง พวกเขาจะยังมองกันด้วยสายตาเดิมอยู่หรือเปล่า

สิ่งที่ทำให้บรรยากาศของเรื่องนี้ต่างจากหนังคริสต์มาสสูตรสำเร็จคือโทนที่ไหลไปมาระหว่างเสียงหัวเราะกับความจุกในอกอย่างเป็นธรรมชาติ ครึ่งหนึ่งคือความโกลาหลแบบคอเมดี้ครอบครัว ทั้งการหลงทาง การเข้าใจผิด แผนที่พังไม่เป็นท่า และคนแปลกหน้าที่โผล่เข้ามาในวันที่ไม่ควรเจอใคร อีกครึ่งหนึ่งคือความเงียบของคนที่เคยชินกับการเป็นผู้ให้จนลืมถามตัวเองว่าจริง ๆ แล้วตัวเองต้องการอะไร ความเหงาของแคลร์ไม่ใช่แค่การอยู่บ้านคนเดียว แต่คือความรู้สึกของคนที่ตัวตนถูกผูกไว้กับการดูแลคนอื่นมาตลอด พอไม่มีใครให้ดูแล เธอถึงเพิ่งได้ยินเสียงของตัวเองชัด ๆ เป็นครั้งแรกในรอบหลายปี หนังค่อย ๆ ปูประเด็นนี้เป็นชั้น ๆ ไม่ได้เร่งให้ซึ้ง ไม่ได้ยัดเยียดบทเรียน แต่ปล่อยให้คนดูค่อย ๆ รู้สึกตาม ว่าความรักในครอบครัวที่แน่นแฟ้นแค่ไหนก็เผลอทำให้ใครบางคนต้องรับบทคนจัดการทุกอย่างโดยไม่มีใครถามว่าไหวไหม และบางทีความสุขของเทศกาลอาจไม่ได้อยู่ในภาพพร้อมหน้าที่สมบูรณ์แบบ แต่อยู่ในรอยร้าวเล็ก ๆ ที่ทำให้เราได้เห็นกันและกันจริง ๆ

นี่คือหนังคริสต์มาสสำหรับคนที่โตมากับหนังครอบครัววุ่น ๆ ช่วงปลายปี แต่ตอนนี้เริ่มเข้าใจหัวอกคนเป็นแม่มากขึ้นทุกที ความสนุกของมันไม่ได้มีแค่พล็อตตามล่าหากันทั่วเมือง แต่คือการได้เห็น มิเชลล์ ไฟฟ์เฟอร์ ปล่อยเสน่ห์แบบผู้หญิงวัยที่ผ่านโลกมาเยอะ ทั้งอบอุ่น ทั้งเหนื่อย ทั้งแสบแบบไม่ต้องพยายาม ขณะที่ทีมนักแสดงรอบข้างอย่าง Denis Leary, เฟลิซิตี โจนส์, Chloë Grace Moretz, Dominic Sessa และ เจสัน ชวาตซ์แมน ต่างช่วยกันเติมเคมีแบบครอบครัวใหญ่ที่รักกันแต่ก็ปวดหัวกันไม่หยุด มีทั้งจังหวะตลกหน้าตาย มุกสถานการณ์ และโมเมนต์เล็ก ๆ ที่ทำให้ยิ้มโดยไม่รู้ตัว ใครที่เคยเป็นคนเตรียมงานทุกปี คนที่จำได้ว่าทุกคนชอบอะไรแต่ไม่มีใครจำได้ว่าเราชอบอะไร หรือใครที่แค่อยากเปิดหนังเบา ๆ สักเรื่องในคืนที่อากาศเย็นแล้วหัวเราะไปพร้อมกับความรู้สึกอุ่น ๆ ในใจ เรื่องนี้คือตัวเลือกที่พอดีมาก เพราะมันไม่ได้บอกว่าคริสต์มาสต้องสมบูรณ์แบบถึงจะมีความสุข แค่บอกว่าบางครั้งการหลงทางออกจากแผนเดิมไปบ้าง อาจพาเราไปเจอความสนุกและความหมายของเทศกาลในแบบที่ไม่เคยคิดมาก่อน